به گزارش خبرنگار مهر، به همت انجمن ادبی شهر و با حضور استادان زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ها، شاعران و علاقمندان به شعر و ادب پارسی نشست تخصصی جایگاه طنز در شعر حافظ عصر شنبه در فرهنگسرای شهرداری بندر گناوه برگزار شد.
معاون فرهنگی اجتماعی شهرداری بندر گناوه در حاشیه این نشست در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: حافظ از جمله بزرگترین شاعران پارسی گوی به شمار می رود که تاثیر بسیاری در ادبیات ایران جهان داشته و به تمام بشریت تعلق دارد.
روح الله ملک زاده گفت: حافظ شاعری است که میان عاشقانه سرایی و عارفانه سرایی در شعر فارسی پیوندی ناگسستنی و بسیار زیبا ایجاد کرده و از این نظر در قله این نوع شعر فارسی قرار دارد.
حافظ در بیان اشعار طنز آمیز خود از سعدی تاثیر و بهره بسیار برده است
استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاههای گناوه در حاشیه این نشست در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: از جمله کسانی که در تبلور عمیق طنز در شعر حافظ تاثیر گذار بوده اند می توان به عبید زاکانی، مولوی و سعدی اشاره کرد.
علی ایزدی گفت: بی شک حافظ در بیان اشعار طنز آمیز خود از سعدی تاثیر و بهره بسیار برده است؛ چرا که سعدی اشعار طنز زیادی دارد و در هر جایی از اشعار سعدی که نگاه کنیم، طنز وجود دارد.
ایزدی ادامه داد: از آنجا که سعدی و حافظ هر دو همشهری هم بوده اند، بی شک سعدی می تواند بیشترین تاثیر را در سبک شعری حافظ، در سرودن اشعار طنز آمیزداشته باشد.
کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی اضافه کرد: به هیچ وجه شعر حافظ دچار هجو و هزل نشده است و اصلا حافظ یک بیت سست ندارد که به طرف هزل یا هجو رفته باشد.
عصر حافظ، عصر رواج بیعدالتیها، زشتیها، نامردمیها بود
وی در پاسخ به سئوال خبرنگار مهر مبنی بر اینکه شرایط تاریخی در شکلگیری طنز در شعر حافظ چه اندازه تاثیرگزار بوده است، افزود: عصر حافظ، عصر رواج بی عدالتی ها، زشتی ها، نامردمی ها ریا و تزویر، روزگار زهد و تقوای آلوده به ریا و ... بوده است.
ایزدی با توجه به این شرایط تاریخی و اجتماعی عصر حافظ بیان داشت: بی شک حافظ را به این سمت و سو برده است که اشعار خود را در قالبی طنزگونه و سراسر ایهام بیان کند.
وی با اشاره به هدف حافظ از بیان اشعار طنز گونه تصریح کرد: هدف اصلی حافظ از بیان این اشعار تنها رسوا کردن مدعیان دروغین عدالت، زهد و تقوا بوده است و می خواسته تا به این طریق به این مدعیان دروغین زهد و تقوا بگوید که آن تقوایی که از آن اسم می برند و ادعای آن را دارند، تنها ادعایی بیش نیست.
حافظ مسائل عصر خود را به زبان طنز با لحن تلخ و نیشدار بیان کرد
ایزدی در پاسخ به سئوالی مبنی بر چگونگی تدبیر حافظ برای بیان اشعار طنز، اظهار داشت: وی تلاش کرده تا به صورتی غیر مستقیم و در لفافه آلام، مصائب، حوادث اجتماعی و تارخی عصر خود را به زبان طنز و با لحنی تلخ و نیشدار در لفافه منظور خود را بیان کند.
کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی افزود: این شیوه برای عامه مردم قابل فهم نیست و تنها کسی می تواند به آن واقف شود که به شعر حافظ و واقعیت طنزآمیز آن مسلط باشد.
ایزدی در پاسخ به سئوال خبرنگار مهر مبنی بر اینکه آیا حافظ قصد مدیریت افکار عمومی بر علیه ریا و ظلم حاکمان زمان خود را با زبان طنز داشته است، تاکید کرد: حقیقت این است که حافظ با این شیوه بیان شعر می خواسته تا مردم را نسبت به زهد ریایی مدعیان زهد و تقوا در زمانه خود آگاه کند.
استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور مرکز گناوه در پایان گفت: حافظ می خواهد بگوید که واقعیت مدعیان زهد و تقوا و کسانی که داعیه دار این امر در عصر حافظ بوده اند، آن چیزی نیست که از خود نشان داده و مردم نیز تصور می کنند مثل این بیت که حضرت حافظ می فرماید: واعظان کاین جلوه در محراب و منبر می کنند/ چون به خلوت می روند آن کار دیگر می کنند.
شعر طنز حافظ برخواسته از شخصیت رندانه این شاعر بزرگ است
یکی از شاعران برجسته شهرستان گناوه و استان بوشهر نیز در همین زمینه به خبرنگار مهر گفت: مهمترین نکته ای که در شعر طنز حافظ وجود دارد، رندی حافظ است و باید با در نظر گرفتن این نکته به بررسی شعر طنز حافظ پرداخت.
مجید دشتی زاده گفت: طنز معمولا دارای پشتوانه طبیعی، فرهنگی و اجتماعی است و شعر طنز حافظ برخواسته از شخصیت رندانه این شاعر بزرگ و عیار سنجیدن شعر طنز ایشان نیز همان رندی حافظ است.
دبیر انجمن ادبی شهر نیز ضمن تقدیر از شهردار و معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری گناوه به دلیل حمایت گسترده از انجمن ادبی شهر و شاعران گناوه ای به خبرنگار مهر گفت: این سلسله نشست ها با هدف آشنایی بیشتر شاعران انجمن ادبی شهر با مفاخر شعر پارسی و دانش افزایی این شاعران طراحی شده است.
مهدی بیاتینسب گفت: حافظ از جمله بزرگترین شاعران ایران و جهان است که آشنایی با زوایای مختلف شعر ایشان به شاعران ما در فهم بهتر شعر حافظ کمک شایانی میکند و از همین روی امروز به بررسی جایگاه طنز در شعر حافظ می پردازیم.
نظر شما